معجم التاريخ التراث الإسلامي في مكتبات العالم

!
66
66
Daha önce İstanbul ve Anadolu Kütüphanelerinde Mevcut El Yazması Eserler Ansiklpedisi adıyla yayımlamış olduğumuz esere bir giriş yazısı yazmıştım. Tekrar da olsa o yazıyı aynen koymak istiyorum.
Ansiklopedinin tanıtımına geçmeden önce bu sahanın öncüleri olduğuna inandığım birkaç kişiyi yaşadıkları asır veya eserlerinin telif tarihine göre pek kısa olarak tanıtmak yerinde olacaktır.
toplu
1-Taşköprülü-zâde Ahmet Efendi: Osmanlının yükselme devrinin zirveye ulaştığı Kânûnî Dönemi'nin seçkin ilim adamlarından biridir. İlimlerin tasnifi, biyoğrafya ve bibliyografya konusunda derli olarak ilk eser yazanlardandır. Onun "Miftâhu's-Saâde ve Misbâhu's- Siyâde" isimli kıymetli eseri, İslam Dünyası genelinde dilleri, ırkları ve renkleri ne ilim olursa olsun branşlarında meşhur olmuş adamlarından ve eserlerinden bahsetmektedir. Bu kitap ilk defa 1937 tarihinde Hindistan'da, 1967 de ise üç cilt hâlinde Kâhire'de basılmıştır. Kahire baskısından bir takım özel kütüphanemde mevcuttur. Bu eser Kâtip Çelebi'nin "Keşfü'z-Zunûn” adlı esresine büyük çapta kaynak olmuştur. Taşköprülü zâde' nin bu eseri önemli kaynaklardan biri olup Arapça'dır, üzerine tercüme ve ihtisar çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca Osmanlı ilim adamlarına tahsis ettiği "eş-Şakâiku'- Nûmâniyye fî Ulemâi'd-Devlti'l-Osmâniyye adında yine biyoğrafya ile ilgili bir eseri daha vardır. Bu eser üzerine de bir çok zeyl ve tercüme çalışmaları yapılmıştır. Taşköprülü zâde'nin Hayatı ve Eserleri hakkında güzel bir çalışma da sayın Prof. Dr. Ahmet Hulûsi Köker'in editörlüğünde Erciyes Üniversitesi Gevher Nesîbe Tip Tarihi Enstitüsü Müdürlüğü'nün 12.yayını olarak 1989 yılında neşredilmiştir. Bu güzel çalışma da Taşköprülü -zâde'nin 40 adet eserini tanıtma görevi de bize düşmüştür. Taşköprülü-zâde 968/1560 tarihinde ölmüştür.
2- Kâtip Çelebi
39
Kânûnî Sultan Süleyman ve II. Selim Devrinin tanınmış ilim adamlarındandır. İlimlerin tasnifi, tarifi, bu ilimlerde mütehassis olmuş kişiler ve eserlerinin tanıtılmış olduğu "Keşfü'z-Zunûn an Esâmi'l-Kütübi ve'l-Fünûn" isimli eseri dünyaca meşhurdur.. Avrupalılar Kâtip Çelebi'ye "Hacı Halîfe" deyiminden bozma olarak "Hacı Kalfa" derler. Onun Târih, Coğrafya, Devlet İdâresi, Hukuk, Denizcilik ve Mâliye konularında da kıymetli eserleri vardır. Konumuzla ilgili olan ilk eser bütün Dünya genelinde Kütüphanecilerin ve araştırmacıların el kitabı haline gelmiştir. Bu konuda eser yazan yerli ve yabancılar hep onun bu eserinden kaynak göstererek veya göstermeden faydalanmaktadırlar İlk defa Alman şarkıyatçı Gustav Flugel tarafından Leipzig'te 1835-1858 yılları arasında latince tercümesiyle birlikte 7 cilt halinde basılan eserin ikinci baskısı Mısır'da yapılmıştır. Üçüncü Baskısı ise Kilisli Muallim Rifat Bilge ile Prof. Dr. Şerâfettin Yalıtkaya'nın
+